بلاگ
نحوه هواگیری سیستم ترمز ABS
راهنمای جامع و فنی هواگیری سیستم ترمز ABS؛ از تئوری تا عمل
خیلی از رانندهها و حتی برخی تعمیرکاران آماتور، تصور میکنند هواگیری سیستم ترمز ABS مثل ماشینهای قدیمی است؛ یک نفر داخل اتاق مینشیند و پدال میزند، نفر دیگر هم پیچ هواگیری را باز میکند. اما در سیستمهای مجهز به ABS (سیستم ترمز ضد قفل)، این روش نه تنها همیشه جواب نمیدهد، بلکه میتواند باعث خرابی یونیت ABS شود. اگر به تازگی پدال ترمزتان حس “اسفنجی” پیدا کرده یا لولههای ترمز را باز کردهاید، این مقاله راهنمای دقیق شماست.
چرا هواگیری ترمز ABS متفاوت است؟
در ترمزهای معمولی، مسیر مستقیم است؛ از پمپ اصلی به سمت سیلندرهای چرخ. اما در سیستم ABS، روغن وارد یک بلوک هیدرولیکی (یونیت ABS) میشود که پر از شیرهای برقی و کانالهای پیچیده است. اگر هوا داخل این شیرها گیر بیفتد، با هواگیری معمولی خارج نمیشود. به همین دلیل است که گاهی هر چقدر هم پدال میزنید، باز هم ترمز زیر پا خالی است.
مرحله اول: ابزارهای مورد نیاز
قبل از شروع، ابزارهای زیر را آماده کنید تا حین کار معطل نشوید:
آچار مخصوص: معمولاً آچار ۸ یا ۱۰ رینگی (ترجیحاً آچار مخصوص لولهگیری برای جلوگیری از هرز شدن پیچها).
شیلنگ شفاف: برای دیدن خروج حبابهای هوا.
ظرف تخلیه: برای جمعآوری روغن کهنه (روغن ترمز شدیداً سمی و رنگبر است).
روغن ترمز تازه: با گرید توصیه شده (DOT3 یا DOT4).
دستگاه دیاگ (اختیاری اما توصیه شده): برای فعالسازی شیرهای برقی ABS.
مرحله دوم: آمادهسازی و نکات حیاتی
قبل از باز کردن پیچها:
تمیزکاری: دور تا دور درب مخزن روغن را کامل تمیز کنید. ورود حتی یک ذره خاک به داخل یونیت ABS میتواند کل سیستم را نابود کند.
تراز کردن: سطح روغن باید در حالت MAX باشد. اگر حین هواگیری سطح روغن کم شود و هوا به داخل پمپ اصلی کشیده شود، باید کل پروسه را از اول شروع کنید.
مرحله سوم: روش سنتی (اگر دستگاه دیاگ ندارید)
اگر به دستگاه دیاگ دسترسی ندارید، روش «ترتیب دور» را رعایت کنید. همیشه از دورترین چرخ نسبت به پمپ اصلی شروع کنید:
چرخ عقب سمت شاگرد
چرخ عقب سمت راننده
چرخ جلو سمت شاگرد
چرخ جلو سمت راننده
روش کار:
از نفر دوم بخواهید ۳ بار پدال ترمز را فشار دهد و در نهایت پدال را نگه دارد.
همزمان پیچ هواگیری را نیمدور باز کنید تا روغن و حباب خارج شود.
بلافاصله پیچ را ببندید (قبل از اینکه نفر دوم پدال را رها کند).
این کار را تا زمانی که روغن کاملاً شفاف و بدون حباب بیاید تکرار کنید.
مرحله چهارم: چالش یونیت ABS (وقتی روش سنتی جواب نمیدهد)
اگر بعد از هواگیری کامل چرخها، پدال همچنان نرم است، هوا در یونیت ABS حبس شده است. اینجا دو راه دارید:
الف) استفاده از دستگاه دیاگ (روش حرفهای)
در تعمیرگاههای تخصصی، مکانیکها از دستگاه دیاگ استفاده میکنند تا شیرهای برقی یونیت ABS را در حالت “هواگیری” (Bleeding Mode) قرار دهند. در این حالت، دستگاه خودش پمپ ABS را فعال میکند تا حبابهای گیر کرده در بلوک هیدرولیکی آزاد شوند و به سمت خروجیها بروند.
ب) روش جادهای (تجربی)
برخی اساتید قدیمی از این روش استفاده میکنند (با احتیاط کامل!): در یک مسیر خلوت، با سرعت بسیار کم حرکت کنید و به آرامی ترمز را فشار دهید تا سیستم ABS فعال شود (احساس لرزش زیر پدال). این لرزش باعث باز و بسته شدن شیرها و جابجایی هوا میشود. سپس دوباره به تعمیرگاه برگردید و یک بار دیگر هواگیری چرخها را انجام دهید.
۵ نکته طلایی برای عمر بیشتر سیستم ترمز
روغن ترمز را عوض کنید: روغن ترمز هر ۲ سال یا ۴۰ هزار کیلومتر خاصیت ضدجوش خود را از دست میدهد.
هرگز روغن قدیمی را برنگردانید: روغنی که از پیچ هواگیری خارج شده را به مخزن برنگردانید؛ این روغن حاوی رطوبت و ذرات فلزی است.
ترمز اضطراری: اگر بعد از هواگیری چراغ ABS روشن ماند، حتماً با دستگاه دیاگ خطای سیستم را پاک کنید.
نشتیگیری: اگر با وجود هواگیری صحیح، باز هم ترمز خالی میکند، احتمال خرابی “لوازم پمپ اصلی” (Master Cylinder) وجود دارد که دیگر ربطی به هوا ندارد.
شستشو: بعد از اتمام کار، روی پیچها و اطراف کالیپر را با آب بشویید؛ روغن ترمز به سرعت رنگ بدنه خودرو را از بین میبرد.
سخن پایانی
هواگیری سیستم ترمز ABS، کاری حساس است. اگر تجربه کافی ندارید، جان خود و دیگران را به خطر نیندازید. اما اگر فنی هستید، با رعایت همین اصول که در اینجا ذکر شد، میتوانید سیستم ترمز نیسان یا هر خودروی دیگری را بدون نیاز به تعویض قطعات گرانقیمت یونیت ABS، احیا کنید.